|
Morfolojik
Özellikler
Kangal köpeklerinde vücut
iri ve kaslı,tüyler sık ve kısadır.Vücudu örten kılların rengi
kirli beyaz,açık sarı ve açık kahverengi arasında değişir.Ağız
çevresi,gö çevresi ve kulaklar siyahtır.Bu renkler Kangal
köpeğine ait bir ırk özelliği olarak kabul edilmektedir.Gözler
kahverengi tonlarındadır.Baş büyük ve yuvarlağa yakın,kulak orta
uzunlukta ve yatık,burun nispeten küttür.Göğüs geniş ve
derindir.Bel orta uzunlukta,kuyruk yukarı doğru
kıvrıktır.Bacaklar yüksek ve kalın,pençeler büyüktür.Parmak
sayıları ön ayakta dört,arka ayakta dörttür.
Vücut Yapısı
Kangal köpeği iri yapılı
köpek grubunda yer alır.Sürü koruma köpeği olduğu için
anatomisi,bu görevi en iyi şekilde yapmasını sağlayacak biçimde
oluşmuştur.Mevcut köpek ırklarının çoğu melezleme yoluyla elde
edildiğinden, melezleme de kullanılan köpeklerin farklı yapıdaki
vucut bölümleri,melez köpekte uyumsu olarak bir araya
gelebilmektedir.Dolayısı ile bazı köpek ırkları,tenasübe(vücut
uyumluluğuna)aykırı ve vücut bölümleri ile karakterize
olmaktadırlar.Kangal köpeğinin yapısında ise ırk özelliği olarak
beliren herhangi anormal bir yapı görülmez.Örneğin vücuda göre
kafanın büyük olması,bacakların fazla kalın olması veya derinin
kıvrımlı,kılların çok uzun veya çok kısa olması gibi.
Kangal köpeği iri
yapılı,büyük kafalı,derin ve geniş göğüslü,sağlam ve kuvvetli
bacak yapısına sahip olmasına rağmen bu bölümler ile vücudun
diğer bölümleri arasındaki uyum mükemmel olduğu için bunların
gelişmişliği fark edilmez.Onun bu mükemmel yapısını
koruması,yaşamını sürü koruma köpeği olarak devam ettirmesiyle
mümkündür.Nitekim İskoç Çoban Köpeği Collie,Kraliçe Victoria'nın
teşvikiyle yapılan yetiştirme sonucu uun tüylü bir ev köpeğine
dönüştürülmüştür.Düz alınlı Bull Terrier köpekleri,aralarından
alnı hafif çıkıntılı bir köpeğin 1950'lerde bir yarış kazanması
üzerine,bu yönde yapılan yetiştirilmeye –zamanla– tümsek alınlı
bir ırka çevrilmiştir.Newfoundland, St Bernard ve İngiliz
Mastifi gibi bazı iri yapılı köpek ırkları daha da iri olmaları
için,uzun süren seleksiyon çalışmaları ile
devleştirilmiş,sonunda iş yeteneği azalmış,hantal bir ırka
haline getirilmişlerdir.Aynı şyler Shar–Pei ve Napoliten
Mastifinin derisinin kıvrımlı;İngiliz Bulldogunun iri kafalı ve
basık burunlu olması için yapılmıştır ki,bu ırk günümüzde
kafanın fazla büyük olmasından kaynaklanan birçok olumsuzlukla
karşı karşıyadır.(Göz kapakları ve dudaklarının sarkık olması
gibi) Kangal köpeğinin böyle bir durumla karşılaşmaması
yetiştiricilerin yetiştiricilerin uygulayacağı metotlara
bağlıdır.Kangalın sürü koruma köpeği olarak ırk özelliklerinin
korunması,bunun içinde uygun yetiştirme metotlarının uygulanması
gerekmektedir.Aksi taktirde dünyada birçok köpek ırkının
yaşadığı olumsuz gelişmeler Kangal köpeğinin de başına
gelecektir.
Canlı Ağırlık
ve Vücut Ölçüleri
Kangal köpeklerine ait
canlı ağırlık,vücut ve baş ölçüleri ile ilgili veriler genelde
devlet ve üniversite çiftliklerinde yetiştirilen Kangal
köpeklerinden elde edilmiştir.Bu çiftliklerde özel yetiştirme
metotları ile iyi bakım ve beslenme uygulandığı için elde edilen
verilerin köy şartlarında yetiştirilen köpeklere göre genelde
yüksek olması beklenir.Başka bir deyişle köy şartlarındaki
Kangalların canlı ağırlık ve vücut ölçülerinin bu ortalamalardan
düşük olması normaldir.
Kangal köpeklerinde vücut
uzunluğunun cidago (omuz) yüksekliğine oranı 100/85–90'dır.Yani
vücudun yandan görünüşü kareye yakın dikdörtgen
şeklindedir.Canlı ağırlık ve vücut ölçüleri köpeklerin
yetiştirildiği yer (köy,dağ,arazi,çiftlik,bahçe vb) ile bakım ve
beslenme şekline bağlı olarak büyük farklılıklar
göstermektedir.İyi bir Kangal köpeğinde yüksek canlı ağırlık ve
vücut ölçüleriyle birlikte bu ölçülerin birbiri ile uyumluluğu
da önemlidir.
Kafa ve Boyun
Yapısı
Köpeklerde genelde üç tip
kafa yapısı görülmektedir.Bunlar;dar ve uzun kafa yapısı(dolichocephalic),kısa
ve geniş kafa yapısı(brachycephalic) ve ikisinin arası kafa
yapısı(mesaticephalic) olarak sıralanabilir.Kangal Köpekleri
mesaticephalic kafa yapısına sahiptir.Kafa büyük ve bölmeleri
arasındaki uyum iyi olduğu için güzel görünümlüdür.Vücudun diğer
bölümleriyle orantılıdır.Gözler yuvarlak olup kahverengi
tonlarındadır.Halk arasında koyu renk gözeler makbuldür.Gözler
arasındaki mesafe normal uzunluktadır.Göz kenarları St Bernard
ve Basset Hound ırkı köpeklerde olduğu gibi sarkık değildir.Bu
özellik Kangalın tozlu havalardan olumsuz etkilenmesini
önler.Dudaklar sıkı ve koyu renkte olup İngiliz Mastifi ve
Danoalarda olduğu gibi sarkık değildir.(Sarkık dudaklar fazla
salya akmasına sebep olur.) Kulakların arası geniş ve hafif
kubbemsidir.Alın çıkıntısı genellikle belirgin değildir.Alın ile
burun bölgesi arasında zarif bir eğim vardır.Burun uca doğru
olup vücuda sağlam bir şekilde bağlantılıdır.Boynun alt
kısmında,çene altından göğüs bölgesine doğru bir oluk yapar
şeklinde,iki taraflı olarak uzanan gerdan bulunur. Yavrularda
belirgin olarak görünen gerdan erginlerde fazla değildir.
Vücut
Bölümleri ve Bacaklar
Uzun yıllar Anadolu'nun zor şartlarında koyun sürülerinin
koruyuculuğunu yapmak Kangal köpeğine,kendine özgü bir vücut
yapısı ile güçlü bir kas ve iskelet sistemi
sağlamıştır.Sürülerle merada uzun mesafeler yürümek ona
dayanıklılık,kurdu kovalamak için sürat,uzun sğre koşabilme
yeteneği ile kurtla boğuşup üstün gelmesini sağlayacak yapı ve
cesareti kazandırmıştır.Kangallarda göğüs derin ve
geniştir.Yandan bakıldığında diğer tarafta kalan dizin görülmesi
göğüs derinliğinin iyi olduğunun işaretidir.Böylece akciğerin
hacmi ve kapasitesi artar ve buda Kangalın daha uzun mesafe
koşmasını sağlar.Boynun sırt omurlarına bağlandığı yerde cidago
adı verilen hafif bir yükseklik vardır.Cidagodan başlayan sırt
çizgisi çok zarif eğimle bel çizgisiyle birleşir.Sağrı çizgisi
hafif yukarı doğru çıkarak cidago yüksekliğine yakın bir
seviyede hafif bir eğim yapar ve kuyruk sokumuna ulaşır.Göğüsün
alt çizgisi ön bacaklar arasından yere paralel ve düz bir
şekilde devam eder;son kaburgaya yaklaşırken çok hafif bir
eğimle yukarıya doğru yönelir.Karın bölgesinin başladığı
noktadan itibaren daha dik bir şekilde yukarı doğru devam eder
ve arka bacakla 85–90 derecelik bir açıyla birleşir.Ön bacaklar
sağlam yapılı ve birbirine paralel olup yere dik olarak
inerler.Ön bacağın üst kol kemiği ile kürek kemiğinin birleştiği
açı;ön bacakların hareketliliği ile göğüs kafesinin esnekliğini
artırarak hayvanın hızlı koşmasını ve çabuk yorulmamasını
sağlar.Bu açının ideal ölçüsü –tazılarda olduğu gibi –60–70
derecedir.İyi bir Kangal daki açı buna yakındır.
Ön
bilekler arka bileklerden daha kalındır.Çok az öne doğru
açılarak pençe ile birleşirler.Pençeler büyüktür ve yere sağlam
basar.Kangallarda parmakların arasının ,sıkı olan kedi pençesine
benzer olanı makbuldür.Tırnaklar kısa ve pençe rengine yakın
renkteolmalıdır.Arka bacaklar güçlü kaslardan oluşur.Hafif
dışbükeydir.Arka incik öne göre daha uzun ve incedir.İçe doğru
eğimi daha fazladır ve büyük pençelerle sağlam bir şekilde yere
basar.Kuyruk kalın olup uca doğru incelir.Uzunluğu aşağıya doğru
sarkık durumdayken dirsek seviyesindedir ve genelde ucu
kıvrıktır.Yukarı kalktığında sağrı kıvrımlar oluşturur.Kuyruk
kıvrımları Kangalın bir simgesi olarak kabul edilmekle birlikte
tırpan şeklindeki kuyruk yapısı da görülebilir. |